Home

Tangelders danglement

6 februari 2007


“A large mass of any material will balance a smaller, denser mass of any material, according to the length of the gizmo it's dangling on, and the balance point chosen to facilitate the danglement. The material being balanced includes stuff other than the notes on the paper. If you can conceive of any material as a weight and any idea-over-time as a balance, you are ready for the next step: ‘entertainment objects’ that derive from those concepts.”

Zop beschreef Frank Zappa in zijn autobiografie hoe hij, zoals Edgar Varèse, zijn composities (waartoe Zappa ook zijn gitaarsolo's rekende) beschouwde als verschillende tegenwichten in een min of meer stabiel onbalans. Varèse kende Alexander Calder, de kunstenaar die beroemd werd met zijn mobilen en aan zo'n beweeglijk evenwicht dacht Zappa:

Guus Tangelder richtte tweeëntwintig jaar geleden zijn Big Band op en ik vind het een mooi voorbeeld van de dynamiek in het voortbestaan van zo'n ‘entertainment object’. De oprichter en dirigent bepaalt de plek van de punten waarom het draait. Hij houdt de band in het spoor, organiseert en arrangeert, door de jaren heen wisselt de bezetting, het geluid van de band ontwikkelt zich en ook de luisteraars groeien mee. Zappa's danglement.

In november 1994 speelde de Big Band samen met het Meridian Arts Ensemble uit New York Picture This, een compositie van Martin Fondse. Hiervan zijn knipsels en repetitie-foto's bewaard gebleven). De repetitietijd was kort geweest en de musici stonden voor een opwindende taak. Fondse zat tijdens de première van zijn compositie te popelen op de voorste rij in het afgeladen Luxor en vanaf zijn stoel gaf hij aanwijzingen, zodat het orkest plus koperkwintet steun had aan twee dirigenten.

Het is twaalf jaar later, Fondse hoopt er weer bij te zijn en de partijen van het Amerikaanse koperkwintet worden nu gespeeld door vijf blazers uit Het Gelders Orkest. Op het programma staat Zen Monkey, een compositie van Daniel Grabois, de hoornist van het Meridian Arts Ensemble. En voor de tweede maal klinkt Picture This in Arnhem.

Andere spelers, zelfde dirigent, nieuw evenwicht en spannend onbalans. Ik hoop dat de componist weer zal wiebelen op zijn stoel.



GTBB